Majątek po osobie zmarłej może zostać przekazany na podstawie testamentu lub - w przypadku jego braku - zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego. Ten drugi tryb określa hierarchię spadkobierców oraz zasady podziału spuścizny. W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek, ale jeśli ich nie ma, spadek trafia do dalszych krewnych, takich jak rodzice, rodzeństwo, a w ostateczności - dziadkowie czy kuzynostwo. Warto również pamiętać o instytucji zachowku, która ma chronić najbliższych członków rodziny przed całkowitym pominięciem przy podziale majątku.
Jaka jest kolejność dziedziczenia po zmarłym? Dzieci i małżonek to pierwsi spadkobiercy
Dziedziczenie ustawowe ma miejsce, gdy zmarły nie sporządził testamentu lub gdy został on uznany za nieważny. Jak podaje portal Gazeta Prawna, następuje ono również wtedy, gdy spadkobierca odrzuca spadek lub zostaje uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia. Może to wynikać z poważnych przesłanek, takich jak rażąco niewłaściwe traktowanie spadkodawcy za życia, stosowanie wobec niego przemocy lub popełnienie przestępstwa na jego szkodę. W takich przypadkach prawo jasno określa kolejność dziedziczenia i udziały poszczególnych spadkobierców.
Zobacz też: Nie tylko kotka Lagerfelda jest bogaczką. Ci koci dziedzice dostali fortunę na "dalsze rozpieszczanie"
Największą część spadku przejmują dzieci zmarłego oraz małżonek, któremu zgodnie z przepisami przypada co najmniej 1/4 majątku. Pozostała część spuścizny dzielona jest w równych częściach między potomków spadkodawcy. Jeśli któreś z dzieci nie dożyło otwarcia spadku, jego udział przechodzi na potomstwo, czyli wnuki spadkodawcy. Zgodnie z polskim prawem, jeśli zmarły nie miał dzieci, schedę po nim dziedziczy małżonek oraz rodzice.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych
- głosi artykuł 931. Kodeksu Cywilnego, Dziedziczenie Ustawowe.
Kto dziedziczy spadek po kolei? Tak wygląda podział schedy w przypadku braku potomstwa
Gdy zmarły nie pozostawił ani dzieci, ani małżonka, ani rodziców, dziedziczenie przechodzi na dziadków, a następnie na ich potomstwo - czyli wujków i ciotki spadkodawcy. W przypadku braku dalszych krewnych w linii bocznej i prostej prawo przewiduje dziedziczenie przez krewnych do 4. stopnia pokrewieństwa, na przykład kuzynów. Dziedziczenie następuje według zasady zastępowania. Oznacza to, że jeśli dany krewny nie dożył otwarcia spadku, jego udział przechodzi na potomstwo. Jeśli takich osób nie ma, majątek przejmuje Skarb Państwa.
W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu
- czytamy w artykule 935. Kodeksu Cywilnego, Dziedziczenie Ustawowe.
Czy warto zrobić testament? Dokument daje większą możliwość kontroli nad podziałem majątku
Choć dziedziczenie ustawowe określa zasady podziału majątku między najbliższych krewnych, testament daje większą kontrolę nad tym, kto i w jakiej części go otrzyma. Pozwala także uwzględnić osoby spoza kręgu ustawowych spadkobierców. Dokument ten może również precyzować, w jaki sposób mają zostać rozdysponowane konkretne dobra materialne, takie jak nieruchomości czy dzieła sztuki. W tym miejscu warto zaznaczyć, że nawet jeśli testament został sporządzony i nie uwzględnia najbliższych krewnych, mogą oni ubiegać się o zachowek.
Zachowek stanowi określony ułamek wartości udziału spadkowego, który przypadałby w przypadku dziedziczenia ustawowego. Jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, to - zgodnie z przepisami – powinien otrzymać dwie trzecie takiego udziału. W pozostałych zaś przypadkach jest to połowa wartości tego udziału
- czytamy na portalu infor.pl.
Aby testament był ważny, musi zostać sporządzony zgodnie z wymogami prawa, najlepiej w obecności notariusza, co pozwoli uniknąć ewentualnych sporów po śmierci spadkodawcy.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
