Na przestrzeni lat tradycyjna etykieta ewoluowała, a ułożenie sztućców na stole we współczesnych domach mogłoby zaskoczyć naszych przodków. Jednak podstawowe zasady pozostały takie same.
Jak ułożyć sztućce przy oficjalnej okazji
Zanim przejdziemy do konkretnego ułożenia, warto zadbać o bazę i poznać funkcje poszczególnych elementów. Jak układać sztućce i do czego służą? Poniżej krótki opis oraz układ, który sprawdzi się przy większych okazjach.
- Talerz obiadowy stawiamy zawsze na podtalerzu, pośrodku nakrycia.
- Nóż służy do dzielenia jedzenia na mniejsze kawałki i jest używany przy daniach głównych. Noże kładziemy po prawej stronie talerza w następującej kolejności: najpierw nóż obiadowy, potem nóż do ryb i na koniec nóż do sałatek. Zawsze ostrzem do wewnątrz. Nóż do masła powinien leżeć nad talerzem lub na talerzu z pieczywem (ostrze lub część smarująca powinna być skierowana w lewo).
- Widelca używamy do potraw stałych; powinien leżeć po lewej stronie. Widelce układamy kolejno od lewej do prawej: widelec do sałatek, widelec do ryb i widelec obiadowy. Widelec deserowy (ząbkami skierowany w prawo) i łyżkę deserową (kładziemy wypukłą stroną do góry, skierowaną w lewo) układamy poziomo nad talerzem.
- Łyżka - przyda się do zup - kładziemy ją po prawej stronie wszystkich noży, czyli najbardziej na zewnątrz, wypukłą stroną do góry, trzonkiem w dół.
- Szkło ustawiamy nad nożami w kolejności od lewej: szklanka na wodę, kieliszek do wina białego, kieliszek do wina czerwonego.
Jak ułożyć sztućce na serwetce - co z główną serwetą?
Serwetkę kładziemy na podtalerzu albo obok talerza obiadowego, po lewej stronie. Przy stole biesiadnicy układają ją na kolanach. Nie wciskamy serwetki za kołnierzyk.
Ułożenie sztućców na stole - nieformalne
Ułożenie, które podaliśmy wyżej, sprawdzi się podczas wytwornych przyjęć i ważnych okazji. Jak jednak ułożyć sztućce na stole, gdy organizujemy domówkę albo spotkanie z przyjaciółmi lub rodziną? W takich sytuacjach dań, jak i sztućców dla jednej osoby, potrzebujemy mniej.
- Talerz do obiadu układamy pośrodku.
- Widelec powinien leżeć po lewej stronie.
- Nóż po prawej ostrzem do wewnątrz.
- Łyżka po prawej stronie od noża.
- Szklanka tuż nad nożem.
- Serwetka po lewej stronie widelca.
- Małą łyżeczkę podajemy dopiero razem z filiżanką kawy, herbaty lub z deserem. Układamy ją na spodku filiżanki (prawą stroną, rączką skierowaną w prawo) albo - jeśli to łyżeczka do deseru - nad talerzem deserowym, miseczką w lewo, trzonkiem w prawo.
Dodatkowo, aby podkreślić osobisty charakter spotkania, można na talerzu umieścić świeże kwiaty lub postawić na ozdobne ułożenie serwetek.
Jak ułożyć sztućce po jedzeniu - komunikacja z obsługą
Odpowiednie ułożenie sztućców to znak, że skończyliśmy posiłek lub jesteśmy jeszcze w trakcie i kelner powinien pozostawić talerz na stole. Przy pomocy noża i widelca można wyrazić też swoje uznanie lub niezadowolenie z tego co pojawiło się na talerzu.
- Ułożenie sztućców na talerzu w pozycji krzyżowej lub równoległej oznacza, że to już koniec posiłku.
- Jak ułożyć sztućce po jedzeniu, gdy mieliśmy małą przerwę i chcemy dokończyć danie po powrocie do stołu? Ustawiamy nóż i widelec w odwrócone V. Ale uwaga! Nóż włożony w zęby widelca wyraża dezaprobatę.
- Pochwałę wyrażamy następującym ułożeniem: sztućce razem, widelec na górze, a nóż na dole, skierowane w prawo.
