Maślaki są bardzo cenione wśród grzybiarzy za wyjątkowy smak i uniwersalne zastosowanie w kuchni. Można je marynować i suszyć, a ponadto świetnie nadają się do przygotowania aromatycznej zupy lub sosu grzybowego. Przełom lata i jesieni to czas największych zbiorów, ale sezon trwa zdecydowanie dłużej - zazwyczaj aż do października.
Maślaki obejmują kilkanaście gatunków. Cenimy je za smak i wartości odżywcze
W dobrym sezonie w lasach aż roi się od różnych gatunków grzybów, wśród których najchętniej sięgamy po podgrzybki, borowiki, kurki i maślaki. Te ostatnie obejmują kilkanaście gatunków, które różnią się między sobą pewnymi cechami, głównie wielkością i barwą. Najpopularniejsze z nich to:
- maślak zwyczajny
- maślak pstry
- maślak sitarz
- maślak modrzewiowy
- maślak rdzawobrązowy
Dlaczego warto jeść maślaki? Są one cennym źródłem błonnika pokarmowego, który wspiera pracę jelit i odpowiada za uczucie sytości. Znajdziemy w nich także m.in. witaminy z grupy B oraz potas, fosfor, żelazo i magnez. Ale to nie wszystko - liczy się także oczywiście niezwykły smak.
Sos z maślaków zwyczajnych to prawdziwy rarytas. Jak wygląda grzyb?
Każdy doświadczony grzybiarz wie, jak aromatyczny i intensywny w smaku jest sos z maślaków zwyczajnych. Jest to najpopularniejszy gatunek maślaków, który wyróżnia się następującymi cechami:
- gładki, śliski i lepki ciemnobrązowy kapelusz o średnicy od 5 do 12 cm
- łatwo odchodząca skórka kapelusza
- spód kapelusza ma charakterystyczną żółtą barwę
- miąższ ma kolor żółty, kremowy lub biały - w zależności od wieku grzyba
Grzyb najczęściej rośnie w lasach iglastych, głównie sosnowych. Spotkać go tam można od maja do listopada. Maślaki zwyczajne doskonale nadają się do smażenia, marynowania, duszenia i gotowania. Przed obróbką termiczną zaleca się zdjęcie skórki z kapeluszy, ponieważ jest ona ciężkostrawna.
Maślak pstry rzadko trafia do koszy grzybiarzy. Nie każdy wie, że jest jadalny
W naszych lasach powszechnie rośnie także maślak pstry, choć trzeba przyznać, że często grzybiarze go po prostu omijają, nie mając pewności, czy jest jadalny. Zwykło się mówić nawet, że jest to jeden z najbardziej niedocenianych grzybów.
Łatwo go zidentyfikować po jasnożółtym lub jasnobrązowym kolorze, którym pokryty jest zarówno kapelusz, jak i nóżka. Średnica kapelusza dochodzi do 10 cm. Spotkać go można przede wszystkim w lasach sosnowych i na wrzosowiskach. Nadaje się m.in. do suszenia lub marynowania. Po obróbce termicznej grzyb zmienia swoją barwę.
Maślak żółty - jak go rozpoznać? Znajdziesz go pod modrzewiem
Jeśli podczas spaceru po lesie lub parku spotkasz modrzew, to jest szansa, że pod nim rośnie maślak żółty.
Charakteryzuje się gładkim kapeluszem, który na początku jest półkolisty, a następnie zmienia kształt na wypukły lub spłaszczony. Może być koloru złocistego, pomarańczowego lub żółtobrązowego. Rurki są żółto-złote, podobnie jak miąższ. Przed przyrządzeniem warto zdjąć z niego skórkę.
Maślak sitarz rośnie od czerwca do listopada. Lubi lasy iglaste i mieszane
Pospolicie w Polsce występuje także maślak sitarz, który - ze względu na smak - nie jest raczej spożywany pojedynczo, tylko w towarzystwie bardziej smakowitych gatunków, np. borowików lub podgrzybków.
Zazwyczaj rośnie w skupiskach, na które można się natknąć na obrzeżach dróg i lasów oraz na wrzosowiskach. Kapelusz osiąga średnicę od 3 do 12 cm. U młodych osobników jest półkolisty, z czasem jednak jego kształt staje się bardziej nieregularny. Trzon może osiągać wysokość od 5 do 10 cm.
Maślaki - trujące czy nie? Z jakimi grzybami można je pomylić?
Jak widać z powyższego, podczas grzybobrania można się natknąć na różne maślaki. Trujące grzyby mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka, dlatego w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, lepiej zostawić grzyba w spokoju. Maślaki to grzyby jadalne, które kolorem i kształtem są zbliżone do innych gatunków jadalnych (m.in. do borowików i podgrzybków). Zbieranie maślaków jest zatem stosunkowo bezpieczne, jednak wszelkie obawy lepiej skonsultować z bardziej doświadczonym grzybiarzem lub w Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (SANEPID).
Zobacz też: Żeń-szeń koreański - właściwości i zastosowanie. Jaki żeń-szeń wybrać?
