Wybór pieczywa jest dziś bardzo duży. Na sklepowych półkach obok klasycznych bochenków można znaleźć chleby żytnie, orkiszowe, wieloziarniste czy wypiekane na zakwasie. Sama nazwa produktu nie mówi jednak wszystkiego o jego wartości odżywczej. Znaczenie ma zarówno rodzaj mąki, jak i sposób przygotowania wypieku.
Dietetyczka kliniczna Anna Jedrej na łamach Wprost.pl zwraca uwagę, że chleb żytni razowy jest szczególnie dobrym wyborem dla osób z cukrzycą, insulinoopornością oraz tych, które chcą ograniczyć podjadanie między posiłkami. Jego właściwości wynikają przede wszystkim z rodzaju wykorzystanego zboża oraz sposobu wypieku. Specjalistka podkreśla, że to jedna z najważniejszych przewag chleba żytniego nad pieczywem orkiszowym.
Żyto należy do zbóż od dawna uprawianych w Europie Środkowej i Północnej. Chleb przygotowywany z jego mąki był podstawowym produktem spożywczym już w średniowieczu. Wyróżnia się zwartą strukturą, charakterystycznym smakiem oraz dużą trwałością. Dzięki wysokiej wilgotności i fermentacji na zakwasie chleb żytni zwykle wolniej czerstwieje niż wiele innych rodzajów pieczywa. To jeden z powodów, dla których przez lata był ceniony zarówno w gospodarstwach domowych, jak i podczas dłuższych podróży.
Warto też wiedzieć, że orkisz jest jedną z najstarszych odmian pszenicy uprawianych przez człowieka. Jego właściwości opisywano już w średniowieczu, między innymi w pismach św. Hildegardy z Bingen. Dziś ponownie cieszy się dużym zainteresowaniem wśród osób zwracających uwagę na jakość codziennej diety. Mąka orkiszowa często zawiera więcej białka oraz niektórych składników mineralnych, takich jak żelazo, cynk, miedź i selen, niż popularna mąka pszenna wykorzystywana do wypieku białego pieczywa. Dostarcza również błonnika oraz witamin A, D i E. Wiele osób docenia także jej łagodny smak.
W rozmowie Anna Jedrej zaznacza, że pieczywo orkiszowe ma swoje zalety i dla części osób może być bardzo dobrym wyborem. Trzeba jednak pamiętać, że orkisz jest odmianą pszenicy, dlatego naturalnie zawiera gluten i nie jest odpowiedni dla osób chorujących na celiakię.
Anna Jedrej podkreśla, że podczas zakupów warto przede wszystkim czytać etykiety i nie kierować się wyłącznie nazwą pieczywa. Zarówno chleb żytni, jak i orkiszowy mogą znacząco różnić się jakością w zależności od receptury zastosowanej przez producenta. Najlepszy chleb ma krótki skład obejmujący mąkę, wodę, sól oraz zakwas lub drożdże. Dodatkowym atutem są pestki i nasiona, które zwiększają wartość odżywczą produktu. W przypadku pieczywa orkiszowego warto również sprawdzić, jaki procent mąki stanowi orkisz. Niektóre produkty reklamowane jako orkiszowe zawierają jedynie niewielki dodatek tego zboża.