Polonez to jeden z tańców, który kojarzony jest z konkretną okazją. Co to jest polonez? Polonez zaliczany jest do uroczystych tańców korowodowych. Bierze w nim udział wiele par, które wykonują kroki i figury charakterystyczne dla tego tańca. Nazwa "polonez" wywodzi się od francuskiego słowa "polonaise", oznaczającego "polski". W dawnych czasach polonez nazywany był także m.in. "tańcem polskim", "chodzonym", "pieszym" lub "okrągłym". Pierwsze wzmianki o polonezie pochodzą z II poł. XVI w., kiedy to tzw. "chodzony" wywodzący się z kręgów ludowych, zawitał na dworach magnackich. Z czasem przybrał tak dużą popularność, że stał się istotnym elementem ceremoniału dworskiego. Co ciekawe — zgodnie z przekazami pochodzącymi z tamtych czasów — polonez tańczony był wówczas przez pary składające się na przemian z dwóch kobiet i dwóch mężczyzn. Za sprawą panującej w Polsce dynastii Wettinów, polonez stał się rozpoznawalny także w Europie Zachodniej.
Polonez to taniec narodowy Polaków. Pojęcie "polskich tańców narodowych" pochodzi z 1828 r. i zostało wprowadzone przez Kazimierza Brodzińskiego w broszurze "O tańcach polskich". Polonez to nie jedyny polski taniec narodowy. Oprócz poloneza zaliczają się do nich także m.in. krakowiak, oberek i kujawiak. Wśród tego grona, polonez uchodzi natomiast za najstarszy polski taniec narodowy. Szczyt jego popularności przypada na II poł. XVIII w. Wówczas nadano mu formę ruchową znaną do dziś. W XIX w. popularność poloneza znacznie zmalała, ale z czasem zaczął on być postrzegany przez pryzmat symbolu narodowego. W czasie gdy Polski nie było na mapie, zainteresowanie folklorem i kultywowanie tradycji narodowych zaczęło wzrastać, a wraz z nimi rosło także znaczenie tańców narodowych.
Taniec polonez — jak wygląda krok podstawowy? Na początku partnerzy stają obok siebie bokiem, zachowując wyprostowaną postawę ciała. Partner wyciąga prawą rękę do przodu i chwyta lewą dłoń swojej partnerki, delikatnie ją podtrzymując. Kroki w polonezie liczymy do trzech. Na "raz" partnerzy lekko uginają nogi (charakterystyczne dla poloneza "dygnięcie") i robią krok do przodu. Na "dwa" i na "trzy" wykonują natomiast dwa kolejne, znacznie łagodniejsze kroki. Jak widać z powyższego, krok podstawowy tańca, jakim jest polonez, jest bardzo prosty, a jego zapamiętanie nie powinno stanowić żadnego problemu. Urozmaiceniem tańca są natomiast figury, które nadają mu wyjątkowego charakteru i sprawiają, że wygląda on bardzo efektownie i robi spektakularne wrażenie.
Kroki i figury poloneza zostały ustalone w latach 1987-1989 przez Radę Ekspertów ds. Folkloru Ministerstwa Kultury i Sztuki. Wśród najczęściej występujących figur poloneza można wymienić m.in.:
Które z powyższych figur poloneza są najczęściej wykonywane przez przyszłych maturzystów podczas poloneza na studniówkach? Wśród nich na pewno należy wymienić tunel, który polega na tym, że pary podnoszą ręce do góry, a następnie tworzą szpaler, pod którym przechodzi kolejno pierwsza para, a za nimi każda następna. W układzie poloneza na balu maturalnym często pojawia się także figura polegająca na rozdzieleniu partnerów. Pary ustawiają się w kolumnie na środku sali, a następnie pierwsza para puszcza swoje dłonie i partnerka skręca w prawą stronę, a partner — w lewą. Wszystko oczywiście odbywa się w charakterystycznym rytmie "na trzy". Gdy wszystkie pary wykonają już tę figurę, pierwsza para spotyka się ponownie. Podobną figurę można wykonać także parami, tzn. pary skręcają na przemian, w lewą bądź w prawą stronę, po czym ponownie tworzą jeden korowód.
Do jakiej muzyki najczęściej tańczony jest polonez? Utwór, który jest najczęściej wykorzystywany jako podkład do tańca, pochodzi z "Pana Tadeusza" (1999 r.) i jest to polonez autorstwa kompozytora Wojciecha Kilara. Przed ekranizacją filmu natomiast poloneza tańczono do utworu "Pożegnanie ojczyzny" Michała Ogińskiego.
Zobacz też: Uczeń zaprosił do tańca dyrektorkę. Zrobili furorę na studniówce. "Tańczy lepiej od koleżanek"