Połowa talerza wypełniona warzywami, reszta podzielona między białko i pełne ziarna - tak wygląda wzorcowy posiłek według oficjalnych zaleceń w Polsce. Okazuje się jednak, że w różnych zakątkach globu "zdrowy talerz" może prezentować się zupełnie inaczej. Japonia kładzie nacisk na ryż i makaron, Amerykanie niedawno zrehabilitowali masło i czerwone mięso, a Skandynawowie promują lokalne "superfoods" zamiast egzotycznych wynalazków. Wyrusz w krótką podróż po świecie dietetycznych piramid i dowiedz się, jak lokalne tradycje i styl życia społeczeństw kształtują nasze codzienne menu.
Piramida żywieniowa USA vs "zdrowy talerz" w Polsce. Amerykanie widzą to inaczej
W Polsce od kilku lat zalecenia żywieniowe prezentowane są w formie tzw. talerza zdrowego żywienia, który zastąpił dawną piramidę. Graficzny "talerz" przedstawia, że połowę posiłku powinny stanowić kolorowe warzywa (z przewagą warzyw nad owocami), a pozostałe ćwiartki - odpowiednio produkty zbożowe (najlepiej pełnoziarniste) oraz źródła białka. Taka formuła jest łatwiejsza do zrozumienia, bo poprzednia piramida bywała opacznie interpretowana. Wiele osób sądziło, że produkty z wierzchołka piramidy są najważniejsze, podczas gdy należało je spożywać w najmniejszych ilościach. Podobny układ proporcji obowiązuje w większości krajów europejskich. Tymczasem najnowsze zalecenia żywieniowe w USA to powrót do piramidy i to dosłownie postawionej na głowie. Na szczycie nowej amerykańskiej piramidy znalazły się białka, nabiał oraz "zdrowe tłuszcze", obok warzyw i owoców, a niżej pełne ziarna, zaś na dole - ograniczane węglowodany rafinowane. Nowe wytyczne przesunęły nacisk z roślin na białko, dopuszczając częstsze spożycie czerwonego mięsa, a za "zdrowy tłuszcz" uznając nawet masło i łój wołowy. To duży zwrot w porównaniu z dotychczasowymi zasadami.
Piramida żywieniowa w 2026 roku. Japonia stawia na tradycję i ruch
Oficjalne japońskie wytyczne zdrowego odżywiania zilustrowano grafiką w formie odwróconego, wirującego stożka, przypominającego bączek. Na górze znalazły się potrawy z ryżu, makaronu, pieczywa i innych zbóż, czyli podstawa codziennej diety. Niżej plasują się dania warzywne, jeszcze niżej potrawy z ryb i mięsa, a na dole - w najmniejszych ilościach - nabiał oraz owoce. Grafice towarzyszy ikonka biegnącej postaci, przypominająca o znaczeniu codziennej aktywności fizycznej. Japończycy zalecają też picie dużych ilości wody lub zielonej herbaty zamiast słodzonych napojów oraz umiar w spożyciu słodyczy. Efekty takiego podejścia widać w statystykach, bowiem Japonia ma jeden z najniższych wskaźników otyłości (ok. 3 proc.) i najwyższą średnią długość życia.
Zobacz też: Przysmak, który potrafi zabić. Ryba z neurotoksyną silniejszą niż cyjanek. Nadal trafia na talerze
Skandynawowie stawiają na lokalne superfoods. Nordycka piramida żywienia podbija świat
W tzw. piramidzie Morza Bałtyckiego, opracowanej przez Skandynawów, u podstaw leżą sezonowe warzywa i owoce (np. warzywa korzeniowe, kapusta, rośliny strączkowe, jagody) oraz pełnoziarniste zboża i ziemniaki. Dodatkowo zaleca się częste spożywanie ryb morskich bogatych w kwasy omega-3, natomiast czerwone mięso i słodkie przysmaki trafiają na szczyt piramidy - tylko na okazjonalne, niewielkie porcje. Nowa dieta nordycka uchodzi za jedną z najzdrowszych na świecie. Według WHO nordycka piramida dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych, a jej przestrzeganie pomaga zmniejszyć ryzyko otyłości, chorób serca i niektórych nowotworów.
Źródła: natemat.pl, fao.org, zwrotnikraka.pl, agewatch.net
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
