Podczas fali upałów większość osób wybiera jasne i przewiewne ubrania. To dobry kierunek, ale badania pokazują, że sprawa jest bardziej złożona. Znaczenie ma także wilgotność powietrza, sposób odprowadzania ciepła przez tkaninę oraz to, czy ubranie przylega do ciała.
Jakie ubrania nosić podczas upałów? Badanie z pustyni obala popularny mit o białym kolorze
Przez lata uważano, że podczas upałów najlepiej nosić białe ubrania, ponieważ odbijają promienie słoneczne. Badanie opublikowane w 1980 roku pokazało jednak, że Beduini noszący luźne czarne szaty na pustyni byli narażeni na podobną ilość ciepła jak osoby ubrane na biało. Naukowcy wyjaśnili, że czarny materiał rzeczywiście pochłania więcej promieniowania słonecznego, ale jednocześnie skuteczniej oddaje ciepło do otoczenia. Najważniejszy okazał się luźny krój. Między skórą a materiałem powstawała warstwa powietrza, która działała jak naturalny komin i ułatwiała odprowadzanie gorącego powietrza. Dopiero w przypadku mocno dopasowanych ubrań kolor zaczyna odgrywać większą rolę i wtedy lepiej sprawdzają się jasne tkaniny.
Podczas suchego upału organizm łatwiej chłodzi się dzięki odparowywaniu potu. Problem pojawia się wtedy, gdy powietrze jest wilgotne. Profesor Rhett Allain z Southeastern Louisiana University zwraca uwagę, że najlepsze materiały to te, które przepuszczają parę wodną i nie utrudniają naturalnego chłodzenia organizmu.
Bawełna i len zapewniają dobrą przewiewność, jednak po nasiąknięciu potem długo pozostają mokre. To sprawia, że kiedy panuje duża wilgotność, mogą być mniej komfortowe. Nylon i poliester szybciej odprowadzają wilgoć i błyskawicznie schną, dlatego dominują w odzieży sportowej. Badania wykazały również, że nylon skuteczniej transportuje wilgoć niż poliester, choć potrzebuje więcej czasu na całkowite wyschnięcie. Ciekawą alternatywą może być także odzież wykonana z włókien bambusowych, które słabo przewodzą ciepło i zachowują wysoki komfort noszenia.
Jakie ubrania najlepiej chłodzą organizm? Naukowcy opracowali nowoczesne tkaniny na upały
Badacze od lat pracują nad materiałami, które nie tylko chronią przed słońcem, ale także pomagają organizmowi skuteczniej pozbywać się nadmiaru ciepła. Jedno z takich rozwiązań opracowali naukowcy z Massachusetts Institute of Technology. Stworzyli tkaninę, która ułatwia odprowadzanie ciepła wydzielanego przez ciało, dzięki czemu organizm może skuteczniej się schładzać.
Naukowcy osiągnęli ten efekt poprzez zastosowanie wyjątkowo cienkich włókien nylonu i poliestru o średnicy około jednego mikrometra, splecionych w przędzę o grubości około trzydziestu mikrometrów. Z kolei badacze z Uniwersytetu Maryland wyprodukowali włókna reagujące na temperaturę otoczenia. Gdy robi się gorąco, zwiększają odstępy między włóknami, poprawiając wentylację materiału.
Jak szybko ochłodzić organizm w upał? Ten prosty sposób działa lepiej, niż wiele osób myśli
Nie zawsze potrzebne są nowoczesne materiały, aby skutecznie się ochłodzić. Profesor Rhett Allain podkreśla, że zwilżenie ubrania lub chusty pomaga obniżyć temperaturę ciała, ponieważ odparowująca woda pobiera energię cieplną bezpośrednio ze skóry.
Eksperci przypominają również, że organizm najłatwiej oddaje ciepło wtedy, gdy nic nie ogranicza parowania potu. Profesor George Havenith z Loughborough University zaznacza jednak, że podczas przebywania na słońcu nie można zapominać o ochronie skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym. Najlepszym rozwiązaniem pozostaje więc lekkie, przewiewne ubranie, które osłania ciało, a jednocześnie nie utrudnia naturalnego chłodzenia organizmu.
Źródła: bbc.com, nature.com, npr.org.
