Pellet przez lata uchodził za wygodne paliwo stosowane w nowoczesnych kotłach na biomasę. Programy dopłat do wymiany pieców sprawiły, że wiele gospodarstw domowych zdecydowało się na takie rozwiązanie. Z czasem część użytkowników zaczęła jednak zwracać uwagę na rosnące koszty zakupu paliwa. W efekcie coraz częściej pojawia się pytanie, czy istnieje tańsza alternatywa pozwalająca ogrzać dom przy niższych wydatkach. Okazuje się, że tak.
Pellet stał się popularnym paliwem w nowoczesnych kotłach. W wielu domach zastąpił węgiel i drewno
W ostatnich latach pellet zyskał dużą popularność wśród właścicieli domów jednorodzinnych. Automatyczne kotły sprawiają, że jego stosowanie jest wygodne i nie wymaga częstego dokładania paliwa. Według szacunków branży grzewczej w 2026 roku około 500 tys. domów w Polsce może być ogrzewanych pelletem. Dokładna liczba nie jest znana, ponieważ nie istnieje jeden oficjalny centralny rejestr takich instalacji. Wraz ze wzrostem kosztów zakupu paliwa część użytkowników zaczęła jednak analizować inne możliwości ogrzewania. Poszukiwania tańszych rozwiązań sprawiły, że uwagę zwrócono na różne paliwa powstające z produktów ubocznych rolnictwa i przemysłu spożywczego.
Brykiet z łuski słonecznika powstaje z odpadów produkcyjnych. Surowiec jest sprasowany pod wysokim ciśnieniem
Jedną z alternatyw dla pelletu jest brykiet z łusek słonecznika. Surowiec powstaje podczas przetwarzania nasion słonecznika na olej i inne produkty spożywcze. Łuski są suszone, rozdrabniane, a następnie sprasowywane pod wysokim ciśnieniem bez użycia chemicznych dodatków. Tak powstaje zwarte paliwo o niskiej wilgotności, które w części instalacji może być stosowane jako opał. W praktyce możliwość spalania brykietu zależy od konstrukcji kotła, dlatego przed użyciem takiego paliwa warto sprawdzić zalecenia producenta urządzenia. Dzięki sprasowaniu materiał dobrze się przechowuje i może być wykorzystywany jako opał w sezonie grzewczym.
Koszt brykietu z łusek słonecznika jest zwykle niższy niż w przypadku pelletu drzewnego. W zależności od regionu tona takiego paliwa kosztuje od 510 do 1000 zł. Spalenie 1 tony brykietu może dać ilość ciepła zbliżoną do energii uzyskanej z około 1,6 tony drewna opałowego, jednak jest to wartość orientacyjna. Rzeczywisty efekt zależy między innymi od jakości brykietu oraz wilgotności używanego drewna. Warto jednak pamiętać, że dostępność surowca zależy od zbiorów słonecznika. Z tego powodu paliwo bywa łatwiejsze do zdobycia w niektórych okresach roku niż w innych.
Inne paliwa roślinne także trafiają do pieców. Często są produktem ubocznym przemysłu spożywczego
W niektórych regionach wykorzystywane są również pestki wiśni powstające przy produkcji soków, koncentratów i innych przetworów owocowych. Zamiast trafiać na odpady mogą zostać wysuszone i wykorzystane jako paliwo do ogrzewania. Ich kaloryczność wynosi około 16 do 17 MJ na kilogram, czyli jest zbliżona do wielu innych paliw z biomasy. Pestki są stosunkowo twarde i spalają się dość równomiernie, dlatego bywają wykorzystywane w kotłach z podajnikiem lub jako domieszka do innych paliw roślinnych. Alternatywą może być także suche ziarno kukurydzy, które w niektórych gospodarstwach rolnych od lat wykorzystywane jest jako opał. Wartość opałowa kukurydzy wynosi około 15 MJ na kilogram, czyli nieco mniej niż w przypadku pelletu drzewnego. Ziarno przeznaczone do spalania powinno być odpowiednio wysuszone, ponieważ zbyt wysoka wilgotność utrudnia spalanie i obniża ilość uzyskiwanej energii. W praktyce kukurydza najczęściej trafia do pieców w regionach, gdzie jest łatwo dostępna i stanowi produkt uboczny produkcji rolnej. Wartości opałowe paliw roślinnych mogą się jednak różnić w zależności od wilgotności surowca i sposobu jego przechowywania. Takie rozwiązania stosowane są głównie tam, gdzie surowiec jest łatwo dostępny.
