Gdy mieszkanie zamienia się w nagrzaną pułapkę, wiele osób szuka szybkich sposobów na ochłodzenie pomieszczeń. Nie wszystkie popularne porady mają jednak naukowe podstawy. Zupełnie inaczej jest w przypadku nocnej wentylacji, czyli rozwiązania analizowanego przez ekspertów od budownictwa i efektywności energetycznej od wielu lat.
Dlaczego mieszkanie nagrzewa się nawet po przewietrzeniu? Ciepło kumuluje się w ścianach
Podczas fali upałów wysoka temperatura utrzymuje się w mieszkaniu nawet po otwarciu okien. Powodem nie jest wyłącznie gorące powietrze. Nagrzewają się również ściany, stropy, podłogi oraz wyposażenie wnętrz. To właśnie one oddają zgromadzone ciepło jeszcze długo po zachodzie słońca.
Badacze z Aalborg University w Danii wskazują, że budynki posiadają tzw. masę termiczną, dzięki której magazynują energię cieplną i stopniowo oddają ją do otoczenia. Z tego powodu temperatura wewnątrz często pozostaje wysoka, nawet gdy na zewnątrz zaczyna robić się chłodniej. To zjawisko sprawia, że samo krótkie przewietrzenie mieszkania nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty.
Nocna wentylacja może schłodzić mieszkanie. Naukowcy badają tę metodę od lat
Jednym z najlepiej udokumentowanych sposobów walki z nadmiernym nagrzewaniem budynków jest nocna wentylacja, określana w literaturze naukowej jako night ventilation lub night flushing. Polega ona na intensywnym wietrzeniu mieszkania wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż wewnątrz.
Chłodniejsze powietrze przepływające przez pomieszczenia odbiera część energii cieplnej zgromadzonej w ścianach, podłogach i meblach. Skuteczność tej strategii została przeanalizowana między innymi w przeglądzie badań opublikowanym na łamach czasopisma Energy and Buildings. Autorzy wskazali, że nocne chłodzenie może poprawiać komfort cieplny mieszkańców i ograniczać potrzebę korzystania z klimatyzacji.
Jak schłodzić mieszkanie bez klimatyzacji? ASHRAE wskazuje rolę wentylacji
Znaczenie naturalnej wentylacji podkreśla również ASHRAE, czyli American Society of Heating, Refrigerating and Air Conditioning Engineers. To jedna z najbardziej cenionych organizacji technicznych zajmujących się tematyką ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji.
W podręczniku ASHRAE Handbook naturalna wentylacja została wskazana jako ważny element strategii pasywnego chłodzenia budynków. Organizacja zwraca uwagę, że wykorzystanie chłodniejszego powietrza zewnętrznego może wspierać usuwanie nadmiaru ciepła z wnętrz. Eksperci nie podają jednej gwarantowanej wartości obniżenia temperatury, ponieważ efekty zależą od wielu czynników związanych z budynkiem i warunkami pogodowymi.
Najczęstszy błąd podczas upałów. Otwarte okna mogą dodatkowo nagrzewać mieszkanie
Według analiz przywoływanych przez specjalistów zajmujących się chłodzeniem pasywnym dobrze prowadzona nocna wentylacja może obniżyć maksymalne temperatury osiągane w budynku nawet o kilka stopni Celsjusza. Nie jest to jednak efekt gwarantowany i zależy między innymi od temperatur nocnych, izolacji budynku, wielkości okien czy możliwości stworzenia skutecznego przepływu powietrza.
Eksperci zalecają intensywne wietrzenie nocą i nad ranem, a następnie zamykanie okien w ciągu dnia, gdy na zewnątrz robi się cieplej niż w mieszkaniu. Wiele osób popełnia błąd, pozostawiając uchylone okna przez cały dzień. W takich warunkach do wnętrza może napływać dodatkowe ciepło, co prowadzi do jeszcze większego przegrzewania pomieszczeń.
Warto pamiętać, że metoda działa słabiej podczas tzw. tropikalnych nocy, gdy temperatura po zmroku utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Problemem bywają również centra dużych miast. Beton, asfalt i gęsta zabudowa oddają ciepło jeszcze długo po zachodzie słońca, ograniczając możliwości naturalnego schłodzenia budynku.
Źródła: ashrae.org, sciencedirect.com.
