Gdańsk - zabytki największego miasta Rzeczpospolitej
Gdańsk i zabytki? Obecnie miasto jest szóstym co do wielkości ośrodkiem w Polsce. Dawniej jednak bywało prawdziwą bramą na świat, o którą trzeba było walczyć - polską racją stanu było, aby ten ważny bałtycki port znajdował się w naszych rękach. Okresy prosperity I Rzeczpospolitej związane były z dynamicznie rozwijającym się handlem gdańskim, który pozwalał zwłaszcza na eksport zboża. W XVI - XVIII w. Gdańsk był miastem królewskim i hanzeatyckim, które liczyło sobie nawet ok. 70 tys. mieszkańców. W kolejnych stuleciach naprzemiennie znajdował się pod panowaniem pruskim-niemieckim i bywał wolnym miastem. Do Polski powrócił w 1945 r., stając się znowu ważnym portem - to z tutejszymi zakładami związane jest powstanie ''Solidarności''. Nic więc dziwnego, że zwiedzanie gdańskich zabytków warto rozłożyć na kilka dni.
Zabytki w Gdańsku: Główne Miasto
Zabytki w Gdańsku na terenie Głównego Miasta? Oczywiście właśnie tu znajdują się kluczowe miejsca będące wizytówką nadmorskiego ośrodka. Tutaj znajdziemy liczne zabytki budownictwa sakralnego z długą historią. Chodzi m.in. o:
- Bazylikę konkatedralną Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, czyli bazylikę Mariacką - budowla z XIII w., która powstała w stylu gotyckim; w przeszłości była świątynią katolicką i ewangelicką, obecnie jest konkatedrą Archidiecezji Gdańskiej;
- Kościół św. Jana z XIV w.;
- Bazylikę św. Mikołaja, czyli kościół klasztorny dominikanów z poł. XIV w.;
- barokową Kaplicę Królewską powstała w latach 1678-81.
Z Głównym Miastem w Gdańsku związane są też takie symbole miasta, jak gotycko-renesansowy ratusz Głównego Miasta, który jest usytuowany na styku reprezentacyjnych ulic Długiej i Długiego Targu. Mamy tutaj także Dwór Artusa, czyli pochodzący z lat 1476-81 gmach będący dawniej miejscem spotkań kupców gdańskich i giełdą, obecnie wykorzystywany w celach muzealnych.
Inne zabytki w Gdańsku leżące na terenie Głównego Miasta to:
- Dwór Bractwa św. Jerzego;
- Fontanna Neptuna;
- liczne bramy wodne i miejskie na czele z Żurawiem;
- Baszty miejskie w ciągu gdańskich fortyfikacji;
- zabytkowe kamienice;
- Wielka Zbrojownia wybudowana w stylu manierystycznym;
- Hala Targowa;
- Katownia;
- słynne gdańskie ulice z Długą, Długim Targiem, Mariacką, Piwną, Chlebnicką czy Długim Pobrzeżem.
Najważniejsze zabytki Gdańska: Stare Miasto, Stare Przedmieście i Wyspa Spichrzów
Najważniejsze zabytki Gdańska? Na Starym Mieście znajdziemy m.in. Kościół św. Katarzyny z XIII w. i Kościół św. Brygidy, czyli świątynię ''Solidarności''. Oprócz nich na uwagę zasługują liczne zabytki świeckie, choćby cenne młyny z Wielkim i Małym na czele. Także tutaj znajdują się Ratusz Starego Miasta, Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 r. i Stocznia Gdańska z salą BHP, gdzie w 1980 r. podpisano porozumienia sierpniowe. Na Starym Mieście znajduje się również gmach Poczty Polskiej - miejsce bohaterskiej obrony przed Niemcami i kaźni pocztowców we wrześniu 1939 r.
Na Starym Przedmieściu zobaczyć można choćby Kościół św. Trójcy. Ważnymi zabytkami Wyspy Spichrzów są Brama Stągiewna i pozostałości po licznych miejskich spichrzach wybudowanych w odległych czasach.
Zabytki - Gdańsk militarny
Zabytki Gdańska to również liczne pozostałości fortyfikacji i miejsc o znaczeniu militarnym, które były ważne na poszczególnych etapach dziejów miasta. Przykłady? Choćby bastiony tworzące gdańskie fortyfikacje z XVII w., które znajdują się na Dolnym Mieście, ale też zespół fortyfikacji miejskich Grodzisko z XIX w. Do XIX w. duże znaczenie militarne miała Twierdza Wisłoujście budowana od końca XV w. Z historią i legendą Gdańska nieodłącznie związane jest też oczywiście Westerplatte - uformowany w poł. XIX w. półwysep przy ujściu Martwej Wisły do Zatoki Gdańskiej, gdzie w dniach od 1 do 7 września 1939 r. polski garnizon wojskowy bronił się przed kilkunastokrotnie liczniejszymi siłami niemieckimi.
Z czego słynie Gdańsk? Oliwa
Z czego słynie Gdańsk? Nie można zapominać o zabytkach dzielnicy Oliwa. Warto odwiedzić choćby Park Oliwski z Pałacem Opackim czy ogrodem botanicznym. Przede wszystkim atrakcją jest tu jednak Bazylika Archikatedralna ze słynnymi organami, które zaprojektowano i zbudowano u końca XVIII stulecia.
Walory turystyczne Gdańska: Brzeźno i Nowy Port
Walory turystyczne Gdańska są tak cenne również z uwagi na dziedzictwo historyczne takich dzielnic, jak Brzeźno czy Nowy Port. Pierwsza z przywołanych części miasta to przede wszystkim znane drewniane molo z 1900 r., ale warto zobaczyć również stare budynki rybackie. W Nowym Porcie można z kolei zobaczyć zabytkową latarnię morską uruchomioną w 1894 r.
Zobacz też: Szlak Architektury Drewnianej. Poznaj skarby południowej Polski
