Parki narodowe w Polsce to miejsca, w których prowadzone są liczne programy badawcze. Na ich terenie możliwe jest zwiedzanie i turystyka, na gości czekają specjalnie przygotowane szlaki, centra dydaktyczne i muzea przyrodnicze. W parkach narodowych ochronie podlega cała przyroda, a także walory krajobrazowe.
Ojcowski Park Narodowy
Ojcowski Park Narodowy to najmniejszy z 23 parków narodowych w Polsce. Zajmuje powierzchnię zaledwie 21,46 km2. Utworzono go w województwie małopolskim, na Wyżynie Olkuskiej, w 1956 roku, a jego symbolem jest nietoperz.
Obszar parku zbudowany jest z wapieni pochodzących z górnej jury. Wapienne podłoże sprawiło, że na obszarze parku występują jaskinie, których skatalogowano jak dotąd około 500. Najdłuższe z nich to Jaskinia Łokietka i Jaskinia Ciemna – obie udostępnione dla ruchu turystycznego. Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego wytyczono kilka szlaków turystycznych. Obiektami, które warto zobaczyć, będąc w Ojcowskim Parku Narodowym, są:
- późnorenesansowy Zamek Pieskowa Skała
- ruiny średniowiecznego Zamku w Ojcowie
- kościół Najświętszej Maryi Panny w Grodzisku
- kaplica "Na Wodzie" w Ojcowie
- Pustelnia błogosławionej Salomei w Grodzisku
- Jaskinia Ciemna
- Jaskinia Łokietka
- Muzeum Ojcowskiego Parku Narodowego im. prof. Władysława Szafera
- Maczuga Herkulesa
- Brama Krakowska
- Igła Deotymy
- Panieńskie Skały
- Skały Kawalerskie
- Rękawica.
Kampinoski Park Narodowy
Utworzony w 1959 roku Kampinoski Park Narodowy w 2000 roku wpisany został na światową listę rezerwatów biosfery UNESCO. Obejmuje on tereny Puszczy Kampinoskiej w Kotlinie Warszawskiej w pradolinie Wisły.
Najbardziej charakterystycznymi elementami krajobrazu Kampinoskiego Parku Narodowego są wydmy (najlepiej zachowany kompleks wydm śródlądowych w Europie) oraz obszary bagienne, porośnięte m.in. lasami olszowymi i łęgowymi. Na terenie Parku miały miejsce liczne walki o niepodległość, w związku z czym znajdują się tu mogiły powstańców, partyzantów, a także cmentarz w Palmirach. Kampinoski Park Narodowy można przemierzać pieszo, rowerem i konno znakowanymi szlakami turystycznymi. Na terenie Parku wyznaczono również 10 ścieżek dydaktycznych. Symbolem Kampinoskiego Parku Narodowego jest łoś.
Tatrzański Park Narodowy
Tatrzański Park Narodowy o powierzchni blisko 212 km2 utworzony został z dniem 1 stycznia 1955 roku. Obejmuje całe polskie Tatry i niewielką część Rowu Podtatrzańskiego i Pogórza Bukowińskiego.
Powstanie Parku miało zapobiec zniszczeniom przyrody Tatr, wynikającym z działalności przemysłowej, pasterskiej i łowieckiej człowieka oraz rabunkowej gospodarki leśnej. Południowa granica Tatrzańskiego Parku Narodowego jest równocześnie północną granicą parku słowackiego, co ma ogromne znaczenie dla zachowania bioróżnorodności obu obszarów chronionych, które ze względu na swój unikatowy charakter wpisane zostały w 1993 roku na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Roślinność Tatr charakteryzuje się piętrowością, zarówno florę, jak i faunę Tatr tworzą w dużej mierze gatunki endemiczne. Tatrzański Park Narodowy to jedyne miejsce w Polsce, w którym żyją kozice i świstaki, nic więc dziwnego, że symbolem Parku jest właśnie kozica tatrzańska. Na terenie Parku uprawiana jest masowa turystyka piesza oraz narciarstwo zjazdowe, systematycznie też wzrasta natężenie ruchu w taternictwie powierzchniowym i jaskiniowym.
Słowiński Park Narodowy
Słowiński Park Narodowy utworzono w 1967 roku w województwie pomorskim i obecnie zajmuje on powierzchnię ponad 327 km2.
Obejmuje m.in. Mierzeję Łebską i jeziora Łebsko, Gardno, Dołgie Wielkie i Dołgie Małe, a charakterystyczne dla Parku są łąki, torfowiska, bagna i jeziora przymorskie, nadmorskie lasy i bory, przede wszystkim zaś ruchome wydmy. To właśnie przyroda nieożywiona jest największą wartością Słowińskiego Parku Narodowego, który w 1977 roku UNESCO włączyło do sieci rezerwatów biosfery. Najważniejsze zwierzęta Parku to ptaki, których sklasyfikowano około 260 gatunków. Symbolem Parku jest mewa srebrzysta. Wśród atrakcji turystycznych Parku wymienia się:
- ruchome wydmy (w tym Łączka i Czołpińska)
- Wzgórze Rowokół
- Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach
- Muzeum Przyrodnicze Słowińskiego Parku Narodowego w Smołdzinie
- Latarnię Morską Czołpino (wraz ze ścieżką przyrodniczą)
- poligon niemiecki w okolicach Rąbki z czasów II wojny światowej.
Biebrzański Park Narodowy
Biebrzański Park Narodowy o powierzchni ponad 592 km2 jest największym parkiem narodowym w Polsce. Utworzono go w województwie podlaskim w 1993 roku na terenach Kotliny Biebrzańskiej, w dolinie Biebrzy.
Znajdują się tu zbiorowiska wodne i bagienne, torfowiska, szuwary, a także olsy, łęgi i brzeziny. W Parku gniazdują ptaki związane ze środowiskiem bagiennym, w tym batalion, będący symbolem Biebrzańskiego Parku Narodowego. Park jest również ostoją łosia. Wśród atrakcji turystycznych Parku wymienić należy:
- ścieżki dydaktyczne
- szlaki rowerowe
- spływy rzeką Biebrzą
- Twierdzę Osowiec
- Carską Drogę
- Uroczysko Grzędy.
Karkonoski Park Narodowy
Karkonoski Park Narodowy istnieje od 1959 roku. Zajmuje powierzchnię poniżej 60 km2. Od 1992 roku jest częścią Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze.
Ochronie w Parku podlegają torfowiska wysokie, gołoborza, zarośla kosówki, kotły polodowcowe oraz zbiorowiska borówczysk, traworośli i ziołorośli. Po Karkonoskim Parku Narodowym poruszać się można pieszymi szlakami turystycznymi, są tu też szlaki narciarskie, w tym nartostrady. Część szlaków pieszych udostępniona jest dla rowerzystów. Wstęp na teren Parku jest płatny.
Parki narodowe w Polsce - ciekawostki
Co warto wiedzieć o parkach narodowych w Polsce?
- Ile jest parków narodowych? W Polsce mamy ich aż 23. Są to: Babiogórski, Białowieski, Biebrzański, Bieszczadzki, Bory Tucholskie, Drawieński, Gorczański, Gór Stołowych, Kampinoski, Karkonoski, Magurski, Narwiański, Ojcowski, Pieniński, Poleski, Roztoczański, Słowiński, Świętokrzyski, Tatrzański, Ujście Warty, Wielkopolski, Wigierski, Woliński;
- Który park narodowy jest najstarszy? Pieniński Park Narodowy, który został utworzony w 1932 roku;
- Jaki jest najmniejszy park narodowy w Polsce? Jest nim Ojcowski Park Narodowy (21,46 km²);
- Jaki jest największy park narodowy w Polsce? Największy jest Biebrzański Park Narodowy (592,23 km²);
- Jakie są trzy największe parki narodowe w Polsce? Biebrzański Park Narodowy (592,23 km²), Kampinoski Park Narodowy (385,44 km²), Słowiński Park Narodowy (327,44 km²).
