Leży w lesie i wygląda jak zwykły kamień. Może być wart nawet 22 tys. zł za gram

Niektóre meteoryty są cenniejsze od złota. Za gram najrzadszych okazów kolekcjonerzy mogą zapłacić nawet ponad 21 tys. zł. Takie kosmiczne skały można znaleźć również w Polsce. Jak rozpoznać meteoryt i co zrobić, gdy trafi się na cenne znalezisko?
Meteoryt
Fot. Marcin Onufryjuk / Agencja Wyborcza.pl

Podczas spaceru po lesie, pracy w ogrodzie czy wędrówki po polu można natknąć się na kamień, który na pierwszy rzut oka nie wyróżnia się niczym szczególnym. Tymczasem niektóre skały mają za sobą podróż przez przestrzeń kosmiczną i liczą miliardy lat. Ich poszukiwaniem zajmują się zarówno naukowcy, jak i amatorzy. Warto jednak wiedzieć, po czym poznać takie znalezisko i czy można je legalnie zatrzymać.

Zobacz wideo Czy jesteśmy gotowi na uderzenie asteroidy?

Ile kosztuje gram meteorytu? Najrzadsze okazy są wielokrotnie droższe od złota

Cena meteorytu może wynosić od 1 do nawet 5000 euro za gram, czyli w przypadku najcenniejszych okazów 21 994,17 zł (kurs na dzień 4 listopada 2026 roku). Takie kwoty podaje Stephan Decker, dyrektor muzeum meteorytów w niemieckim Oberwesel, na którego powołuje się portal rynekzdrowia.pl. Wartość kosmicznych skał jest bardzo zróżnicowana. Większość znalezisk kosztuje znacznie mniej, a najwyższe ceny osiągają egzemplarze wyjątkowo rzadkie i pożądane przez kolekcjonerów.

Na cenę wpływają przede wszystkim skład mineralny, pochodzenie, stan zachowania oraz dostępność danego rodzaju meteorytu. Szczególnie cenne są meteoryty księżycowe i marsjańskie, które powstały z fragmentów skał wyrzuconych w przestrzeń kosmiczną podczas uderzeń innych ciał niebieskich. Po długiej podróży niektóre z nich trafiają na powierzchnię Ziemi. Ich niezwykła historia oraz niewielka liczba dostępnych okazów sprawiają, że zainteresowanie nimi jest duże.

Jak rozpoznać meteoryt? Zwróć uwagę na kilka charakterystycznych cech

Nie każdy ciemny lub ciężki kamień znaleziony na ziemi jest meteorytem. Wiele zwykłych skał i odpadów przemysłowych może przypominać fragmenty pochodzące z kosmosu. Świeży meteoryt często ma cienką, ciemną skorupę obtopieniową, która powstaje podczas przelotu przez atmosferę. Niektóre okazy zawierają żelazo, dlatego reagują na magnes. Nie jest to jednak wystarczający dowód ich pozaziemskiego pochodzenia.

Rozpoznanie starszego znaleziska bywa jeszcze trudniejsze. Pod wpływem wilgoci, opadów i zmian temperatury jego powierzchnia stopniowo się zmienia. Dlatego w przypadku podejrzenia znalezienia meteorytu najlepiej skonsultować się ze specjalistą. Przed przekazaniem skały do badań nie należy jej szlifować, polerować ani intensywnie czyścić, ponieważ można w ten sposób uszkodzić lub zanieczyścić cenny materiał. Warto zrobić zdjęcia, zapisać miejsce odkrycia i przechowywać znalezisko w suchym, bezpiecznym miejscu.

Czy można szukać meteorytów w Polsce? Trzeba pamiętać o prawach właściciela terenu

Poszukiwanie meteorytów w Polsce jest legalne, ale obowiązują przy tym określone zasady. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnia, że kosmiczne skały nie są zabytkami archeologicznymi. Do poszukiwania meteorytów nie jest więc wymagane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Nie oznacza to jednak, że można prowadzić poszukiwania na dowolnej działce, polu czy innym terenie. Konieczne jest poszanowanie praw właściciela lub zarządcy nieruchomości, a na niektórych obszarach mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia.

Czy znaleziony meteoryt należy do znalazcy? Odpowiedź zależy od okoliczności odkrycia oraz przepisów dotyczących własności. Samo odnalezienie skały nie daje automatycznie prawa do jej sprzedaży. Ciekawie wygląda to również w Niemczech, gdzie regulacje różnią się w zależności od kraju związkowego. W niektórych przypadkach szczególnie wartościowe naukowo znaleziska mogą przejść na własność kraju związkowego. Dlatego przed podjęciem decyzji o sprzedaży meteorytu należy ustalić jego status prawny.

Meteoryty w Polsce trafiają do laboratoriów. Naukowcy badają historię Układu Słonecznego

Na terenie Polski odnajdywano już liczne meteoryty, a niektóre odkrycia są szczególnie ważne dla nauki. Dzięki kamerom obserwującym niebo można rejestrować przeloty jasnych obiektów i wyznaczać miejsca, w których mogły spaść ich fragmenty. W 2026 roku w okolicach Łodzi odnaleziono meteoryt żelazny, który przekazano do badań w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Specjaliści zajęli się analizą jego składu chemicznego oraz zawartości radionuklidów kosmogenicznych, które dostarczają informacji o historii skały.

Dlaczego badanie meteorytów jest tak istotne? Stanowią one naturalne próbki materii, z której powstawał Układ Słoneczny. Analiza ich budowy pozwala naukowcom lepiej zrozumieć procesy zachodzące miliardy lat temu. Według NASA każdego dnia do ziemskiej atmosfery dostaje się około 44 ton materiału kosmicznego, jednak większość nie dociera do powierzchni w postaci meteorytów. Nawet niewielki fragment odnalezionej skały może więc dostarczyć informacji, których nie da się uzyskać na podstawie obserwacji nieba.

Więcej o: