Jesienią ogród powoli przygotowuje się do zimy, ale nadal można wykonywać w nim ważne prace. Jedną z nich jest sadzenie drzew owocowych i ozdobnych. Zanim jednak pojawi się łopata, warto sprawdzić stan gleby oraz wymagania wybranego gatunku. Błąd popełniony na początku może utrudnić młodej roślinie przyjęcie się w nowym miejscu.
Drzewa najlepiej sadzić jesienią po opadnięciu liści, ale zanim ziemia zamarznie. W polskich warunkach odpowiedni moment przypada najczęściej od października do końca listopada. Jeśli pogoda długo pozostaje łagodna, prace można prowadzić nawet na początku grudnia. Nie należy natomiast umieszczać sadzonek w zamarzniętym lub mocno podmokłym podłożu.
Jesienny termin ma ważną zaletę. Po zakończeniu sezonu wegetacyjnego drzewo nie przeznacza już dużej części energii na tworzenie liści i nowych pędów. Jednocześnie ziemia po lecie przez pewien czas pozostaje ciepła, a częstsze opady zapewniają wilgoć. System korzeniowy może dzięki temu rozwijać się jeszcze przez kilka tygodni, zanim nadejdzie zima. W kolejnym sezonie roślina jest już częściowo ukorzeniona i może sprawniej pobierać wodę.
Lista gatunków odpowiednich do jesiennego sadzenia jest długa. W sadzie można w tym czasie umieścić jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie oraz czereśnie. W przypadku roślin ozdobnych odpowiednim wyborem będą między innymi klony, buki, graby, brzozy, lipy i jarzęby.
Inaczej należy podejść do gatunków bardziej wrażliwych na niską temperaturę. Dotyczy to między innymi brzoskwiń, nektaryn oraz niektórych odmian moreli. W chłodniejszych regionach Polski rozsądniejszym rozwiązaniem może być poczekanie do wiosny. Jeżeli wrażliwe na mróz drzewko zostanie posadzone jesienią, będzie wymagało szczególnie starannego zabezpieczenia przed nadejściem zimy.
Jesienią w sprzedaży często dostępne są drzewka z odkrytym systemem korzeniowym. Po zakupie powinny możliwie szybko znaleźć się w ziemi, aby korzenie nie zdążyły przeschnąć. Inną opcją są sadzonki balotowane, których bryłę korzeniową zabezpiecza juta lub siatka. Można również kupić rośliny uprawiane w donicach. Drzewka kontenerowe dają największą swobodę, ponieważ można sadzić je przez znaczną część sezonu.
Kolejnym krokiem jest wybór stanowiska. Większość drzew owocowych potrzebuje dużej ilości światła, które ma znaczenie dla kwitnienia i późniejszego owocowania. Należy uważać na najniżej położone części działki, gdzie może gromadzić się zimne powietrze. Nieodpowiednie będzie też miejsce okresowo zalewane wodą. Ważna jest też jakość ziemi. Strukturę ciężkiego, gliniastego podłoża można poprawić kompostem. Gleby lekkie i piaszczyste warto natomiast wzbogacić materią organiczną pomagającą zatrzymywać wilgoć.
Dół powinien być wystarczająco duży, aby korzenie można było w nim swobodnie rozłożyć. Nie wolno ich podwijać ani wciskać na siłę. Uszkodzone fragmenty systemu korzeniowego warto wcześniej usunąć. Po umieszczeniu sadzonki dół należy zasypać ziemią, a podłoże delikatnie docisnąć. W przypadku szczepionego drzewka miejsce szczepienia powinno pozostać nad powierzchnią gruntu. Po zakończeniu sadzenia roślinę trzeba obficie podlać.
Na tym praca się nie kończy. Młode drzewko rosnące w miejscu narażonym na silne podmuchy można ustabilizować za pomocą palika. U podstawy pnia warto usypać niewielki kopczyk z ziemi, kompostu lub kory. Jeśli w okolicy pojawiają się zwierzęta, pień może wymagać dodatkowej ochrony. Zabezpieczenie świeżo posadzonego drzewa pomaga ograniczyć ryzyko uszkodzeń spowodowanych przez mróz, wiatr oraz zwierzęta.