Najniższa temperatura na świecie
Jaka jest najniższa temperatura na świecie? Oficjalne pomiary prowadzone są od wielu lat i weryfikowane przez Światową Organizację Meteorologiczną. Jeśli mówimy o najniższej (czy też najwyższej) temperaturze, to chodzi o temperaturę powietrza, a pomiar winien być dokonany na wysokości 2 metrów nad ziemią za pomocą termometru. Takiego pomiaru dokonano na rosyjskiej stacji naukowo-badawczej Wostok na Antarktydzie w dniu 21 lipca 1983 roku. Temperatura, jaką wówczas odnotowano, wyniosła -89,2 stopnia Celsjusza. Jak do tej pory na podstawie pomiarów naziemnych nie udało się pobić tego rekordu. Natomiast w najniższych partiach lądolodu arktycznego 22 lipca 2004 roku odnotowano najniższą temperaturę powierzchni śniegu. Wyniosła ona -98,6 stopnia Celsjusza. Pomiar ten dokonany został zdalnie, przez satelitę Landsat. Naukowcy szacują, że w takich warunkach temperatura powietrza na wysokości 2 metrów musiała wynosić około -94 stopni Celsjusza (nie więcej niż -90 i nie mniej niż -98). Taki pomiar temperatury powietrza jednak nie jest uznawany przez Światową Organizację Meteorologiczną.
Dla porównania, w Polsce najniższą temperaturę odnotowano 11 stycznia 1940 roku w Siedlcach. Oficjalny polski rekord zimna wynosi od tego czasu -41 stopni Celsjusza. Za polski biegun zimna uznaje się Suwałki lub ogólnie Suwalszczyznę, obecnie jednak najniższe średnie temperatury, zarówno w zimie, jak i roczne, odnotowywane są na działającej od 1995 roku stacji meteorologicznej Nadleśnictwa Świeradów na Hali Izerskiej, a badacze z poznańskiego UAM za miejsce o rekordowo niskich temperaturach uważają Litworowy Kocioł (i postanowili to udowodnić).
Gdzie jest najniższa temperatura na świecie?
Jak określić, gdzie jest najniższa temperatura na świecie? Na podstawie pomiarów meteorologicznych należy stwierdzić, że najbardziej lodowatym miejscem na Ziemi jest rosyjska stacja naukowo-badawcza Wostok na Antarktydzie. Stacja arktyczna aż trzy razy z rzędu pobiła swój własny rekord, a od lipca 1983 roku nie odnotowano tam już niższej temperatury. Stacja Wostok jest więc biegunem zimna półkuli południowej. Za biegun zima formalnie uznaje się bowiem punkt, w którym odnotowano najniższą na danej półkuli minimalną temperaturę powietrza. Biegunem zimna półkuli północnej jest natomiast wioska Tomtor na Syberii. We wschodniej Syberii, w krainie zwanej Jakucją, znajdują się wioski Ojmiakon i Tomtor. To właśnie tutaj 6 lutego 1933 roku odnotowano temperaturę -67,8 stopnia Celsjusza. Uznawana jest ona za najniższą oficjalnie potwierdzoną temperaturę w Rosji, a tym samym Jakucja jest najzimniejszym, poza arktycznymi naukowymi stacjami badawczymi, stale zamieszkanym miejscem na świecie. Co prawda Rosjanie twierdzą, że w 1924 roku odnotowano w tym miejscu -71,2 stopnia Celsjusza, Światowa Organizacja Meteorologiczna nie uznaje jednak tego wyniku, gdyż brak jest wiarygodnych pomiarów, które mogłyby tę temperaturę potwierdzić.
Najzimniejsze miejsce na świecie
Przyjęło się więc, że najzimniejsze miejsce na świecie to stacja naukowo-badawcza Wostok na Antarktydzie. Choć to właśnie tu odnotowano najniższą temperaturę powietrza na Ziemi oraz najniższą temperaturę powierzchni śniegu, nie są to najniższe wskazania aparatury pomiarowej, z jakimi badacze mieli do czynienia. Najniższa temperatura, jaką dotychczas zarejestrowano na Ziemi, to aż -111 stopni Celsjusza. Miało to miejsce 29 grudnia 2018 roku, około 400 km na południe od Nauru. Jedna z tropikalnych chmur burzowych rozciągnęła się wówczas na prawie 21 kilometrów, a jej wierzchołek sięgnął dolnej stratosfery. Tu satelitarny czujnik zarejestrował właśnie tę ekstremalną temperaturę, jaką osiągnął wierzchołek chmury burzowej.
Warto wiedzieć, że temperatura jest miarą ruchu elementów składowych materii, czyli atomów, a zatem istnieje dolna granica temperatury. Wynosi ona -273,15 stopnia Celsjusza i określana jest mianem zera absolutnego. Niżej zejść się nie da, ponieważ w tej temperaturze atomy ostatecznie przestają się poruszać. Taka temperatura jest możliwa do uzyskania wyłącznie w laboratoriach fizycznych, naukowcy coraz bardziej zbliżają się do tego wyniku, nikomu jednak jeszcze nie udało się osiągnąć zera absolutnego. Niemniej pół żartem, pół serio można pokusić się o stwierdzenie, że najzimniejszym miejscem na świecie jest właśnie takie laboratorium fizyczne.
Zobacz też: Ile krajów jest w Europie? Możemy wskazać ponad 40 państw. Czy znasz je wszystkie?
