Przez lata przekraczanie granic w Europie było dla wielu osób szybkie i przewidywalne. Teraz coraz więcej zależy od nowych systemów, biometrii i cyfrowych baz danych. Dla Polaków podróżujących w strefie Schengen zmiany nie są tak odczuwalne jak dla turystów spoza Unii, ale temat i tak może wpłynąć na ruch na lotniskach, przejściach granicznych i w popularnych kurortach.
Europa zmienia zasady kontroli. Stempel w paszporcie odchodzi do przeszłości
Entry/Exit System, czyli EES, zaczął działać 12 października 2025 r. w ramach stopniowego wdrożenia, a od 10 kwietnia 2026 r. ma być w pełni operacyjny w 29 europejskich krajach. System dotyczy podróżnych spoza UE, którzy przekraczają zewnętrzne granice strefy Schengen. Zamiast klasycznego stemplowania paszportu rejestrowane są m.in. dane z dokumentu, data wjazdu i wyjazdu oraz dane biometryczne. Komisja Europejska wskazuje, że EES ma usprawnić zarządzanie granicami i dokładniej kontrolować czas pobytu osób przyjeżdżających spoza Unii.
Kolejki mogą być dłuższe. Najwięcej zamieszania pojawia się przy pierwszej rejestracji
Największa zmiana dotyczy pierwszego przekroczenia granicy w nowym systemie. Podróżny może zostać poproszony o zrobienie zdjęcia twarzy i zeskanowanie odcisków palców, a to trwa dłużej niż zwykłe sprawdzenie dokumentu. W praktyce na niektórych lotniskach i przejściach granicznych może to oznaczać więcej nerwów, szczególnie w godzinach szczytu i w sezonie wakacyjnym. Brytyjskie media opisywały już przypadki opóźnień i kolejek po uruchomieniu systemu, dlatego osoby podróżujące spoza UE powinny przyjeżdżać na lotnisko z większym zapasem czasu.
To dopiero początek zmian. ETIAS ma dołożyć kolejną warstwę formalności
EES nie jest tym samym co ETIAS. Ten drugi system będzie elektroniczną autoryzacją podróży dla obywateli państw zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy chcą wjechać do Europy. Oficjalna strona Unii Europejskiej wskazuje, że ETIAS ma zacząć działać w ostatnim kwartale 2026 r. Dla obywateli UE, w tym Polaków, nie będzie to dodatkowa zgoda na podróż po Europie, ale dla wielu turystów spoza Unii stanie się nowym obowiązkowym krokiem przed wyjazdem. Dlatego przy planowaniu podróży z rodziną lub znajomymi spoza UE warto sprawdzić, kogo obejmują nowe zasady i czy przed lotem potrzebna będzie dodatkowa rejestracja