Zagadka sandomierskich szachów rozwiązana. Badania genetyczne dały zaskakującą odpowiedź

Szachy sandomierskie uznawane są jeden z najcenniejszych polskich zabytków tego typu. Do te pory podejrzewano, że są one wykonane z kości egzotycznych zwierząt, np. kości słoniowej. Teraz jednak naukowcom udało się przeprowadzić badania DNA, które wykazały, że użyto kości aż trzech różnych zwierząt.
Zagadka sandomierskich szachów rozwiązana. Badania genetyczne dały zaskakującą odpowiedź
Fot. @zamek_sandomierz Instagram, @UniWarszawski Twitter

Przełomowego odkrycia dokonała dr Danijela Popovic wraz z zespołem badawczym z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. Wyniki przeprowadzonych analiz genetycznych przedstawiała wraz z dr Wojciech Rajpold z działu archeologicznego Muzeum Zamkowego w Sandomierzu na konferencji prasowej w czwartek 23 marca 2023. O informacjach przedstawionych na spotkaniu pisze m.in. Wprost oraz TVN24.

Zobacz wideo Niecodzienne znalezisko w samym centrum miasta. Ma ponad 500 lat. Zobaczyliśmy je z bliska

Więcej podobnych artykułów przeczytasz na stronie głównej Gazeta.pl.

Szachy sandomierskie. Jeden z najważniejszych zabytków w Polsce

Jak informuje Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, szachy sandomierskie powstały prawdopodobnie w XII wieku lub w pierwsze połowie wieku następnego. Odkryto je natomiast w 1962 na Wzgórzu św. Jakuba w trakcie wykopalisk archeologicznych. Co ciekawe, szachy są wykonane w stylu muzułmańskim.

Dawniej sądzono, że znalezisko mogło mieć związek z wyprawą Henryka Sandomierskiego do Ziemi Świętej w 1155 roku, jednak dziś jako jedno z wytłumaczeń uważa się obecność Sandomierza na szlaku łączącym Kijów z Europą Zachodnią, ewentualnie łączy z przybyciem do Sandomierza braci dominikanów

- czytamy na stronie muzeum.

Na wyjątkowość tego znaleziska wpływa fakt, że szachy są niemal kompletne. Z 32 bierek, które stanowią cały zestaw, nie udało się odnaleźć zaledwie trzech sztuk.

 

Archeolodzy odczytują szachy a sandomierskie. Odkrycie zaskakuje 

Do badań DNA wybrane zostały trzy pionki, a próbki pobrano w połowie 2022. Ze względu na wiek przedmiotów zawartość materiału genetycznego była niewielka i trudna do analizy, jednak ostatecznie udało się ustalić, z jakich gatunków zwierząt zostały wykonane bierki. Okazuje się, że komplet charakteryzujący się wyraźniejszymi zdobieniami wykonano z kości konia domowego, natomiast drugi z nich powstał z kości krowy. Trzeci pionek prawdopodobnie został dodany w późniejszym czasie, a do jego wykonania użyto kości jelenia szlachetnego. Co prawda podczas analizy nie udało się ustalić, kiedy dokładnie powstały szachy, ale będą prowadzone dalsze badania w tym kierunku.

Jak zauważył dr Rajpold w trakcie spotkania, dzięki uzyskanym wynikom możliwe będzie również prowadzenie właściwej konserwacji zabytku. To z kolei niewątpliwie przełoży się na jego trwałość.

Więcej o: