Racławice leżą na Wyżynie Miechowskiej, w powiecie miechowskim. Nazwa tej niewielkiej miejscowości jest dobrze znana z lekcji historii, ale znacznie rzadziej pojawia się w planach weekendowych wycieczek. Tymczasem można tu zobaczyć pamiątki z różnych epok, odwiedzić miejsca pamięci narodowej i poznać mniej znane dzieje regionu. Warto też zajrzeć do sąsiednich wsi, które kryją niejedną niespodziankę.
4 kwietnia 1794 roku pod Racławicami rozegrała się jedna z najbardziej znanych bitew insurekcji kościuszkowskiej. Wojska polskie dowodzone przez Tadeusza Kościuszkę starły się z oddziałami rosyjskimi. W walkach uczestniczyli również chłopi uzbrojeni w kosy, którzy odegrali ważną rolę w zdobyciu nieprzyjacielskich armat. Zwycięstwo pod Racławicami miało ogromne znaczenie moralne i stało się symbolem walki Polaków o niepodległość. Bitwa bywa nazywana Małym Grunwaldem, choć porównanie to odnosi się przede wszystkim do jej symbolicznego znaczenia, a nie do rozmiarów starcia.
W pobliskich Janowiczkach znajduje się Kopiec Kościuszki, usypany w latach 1926-1934, a także pomnik Bartosza Głowackiego autorstwa Mariana Koniecznego. Warto zobaczyć również mogiłę kosynierów i zabytkową willę Walerego Sławka. Wszystkie te miejsca można odwiedzić podczas spaceru po okolicy.
Jednym z najcenniejszych zabytków miejscowości jest kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła z 1778 roku. W jego wnętrzu zachowały się między innymi XVI-wieczny obraz ''Święta rozmowa'' oraz figura świętego Szczepana. Obok stoi drewniana dzwonnica. Znajduje się w niej dzwon odlany w 1547 roku, a więc ponad dwa stulecia przed słynną bitwą.
Jeszcze starsze ślady przeszłości odkryto na wzgórzu Zamczysko w Janowiczkach. Prawdopodobnie w pierwszej połowie XIV wieku powstała tam rycerska siedziba obronna typu motte. Była to budowla wzniesiona na ziemnym kopcu, który pełnił funkcję obronną. Podczas badań archeolodzy znaleźli srebrny denar Władysława Łokietka, fragmenty uzbrojenia i przedmioty codziennego użytku. Znaleziska pozwoliły lepiej poznać życie dawnych mieszkańców tych terenów. Dziś stanowisko znajduje się w rejestrze zabytków.
Jedno z najciekawszych odkryć archeologicznych w regionie pochodzi z pobliskich Bronocic. Podczas badań neolitycznej osady należącej do kultury pucharów lejkowatych naukowcy odnaleźli gliniane naczynie ozdobione charakterystycznymi rysunkami. Niepozorny przedmiot okazał się niezwykle cenny dla badaczy zajmujących się początkami transportu.
Na Wazie z Bronocic, datowanej na około 3635-3370 rok p.n.e., znajduje się jedno z najstarszych znanych na świecie przedstawień czterokołowego wozu. Rysunek stanowi ważne świadectwo tego, że pojazdy kołowe były znane ludziom już ponad pięć tysięcy lat temu. Odkrycie dostarczyło również nowych informacji o rozwoju dawnych środków transportu. Oryginał naczynia przechowywany jest w Instytucie Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, a jego kopię można zobaczyć w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. W samych Bronocicach o znalezisku przypomina pomnik ''Praojcom i Archeologom'', ustawiony na wzgórzu Baski.
Miłośnicy spacerów i wycieczek rowerowych mogą wybrać się do Dosłońca, gdzie stoi drewniana wieża widokowa. Konstrukcja ma 15 metrów wysokości i pozwala spojrzeć na okolicę z innej perspektywy. Przy dobrej widoczności z tarasu można podziwiać panoramę Wyżyny Miechowskiej, a nawet odległe Tatry. To dobre miejsce na odpoczynek podczas zwiedzania regionu.
W Racławicach pielęgnowane są również lokalne tradycje. Od 1995 roku odbywa się tu wybór Chłopa Roku, połączony z ogólnopolskim Zlotem Wojciechów i Bartoszów. Uczestnicy rywalizują w konkurencjach nawiązujących do życia na wsi, takich jak dojenie krowy na czas czy rzut podkową do celu. W 2009 roku impreza zyskała międzynarodowy charakter, kiedy zorganizowano Europejski Wybór Chłopa Roku.