Ocieplenie, które pojawiło się niemalże w całym kraju, sprawiło, że na drzewach widoczne są już pąki kwiatów, a trawniki i łąki zostały przyozdobione dywanami żółtych roślin. Mowa oczywiście o mleczach, bowiem tak nazywa te kwiaty większość osób. W wielu przypadkach owe mlecze wcale nimi nie są - jak to możliwe? Okazuje się, że najczęściej na podwórkach i łąkach spotkamy mniszka lekarskiego, czyli wieloletnią bylinę o wyjątkowych właściwościach. Kwiat mylony jest z mleczem nawet przez doświadczonych ogrodników. Łudząco do siebie podobne rośliny mają inne zastosowania, więc czym się charakteryzują, co je od siebie odróżnia i jakie mają właściwości?
Wieloletnia roślina z rodziny astrowatych porasta ogrody, łąki, parki, przydroża i różnego rodzaju nieużytki. Potrafi osiągać nawet do 50 centymetrów wysokości i charakteryzuje się głównie grubym korzeniem oraz pustą łodygą. Zazwyczaj z jednego miejsca w ziemi wyrasta kilka pędów kwiatonośnych, które mają rozety złożone z lancetowatych, głęboko powcinanych liści. Najczęściej okres ich kwitnienia przypada na kwiecień i lipiec, lecz - co ciekawe - niektóre z mniszków potrafią ponownie zakwitnąć jeszcze jesienią. Po przekwitnięciu kwiatostan zmienia się w puchatą kulkę, potocznie nazywaną dmuchawcem.
Mniszek lekarski często mylony jest z mleczem. Nie ma się co dziwić, na pierwszy rzut oka, kwiaty są do siebie bardzo podobne i dodatkowo porastają te same tereny. Mlecz (Sonchus arvensis L.) to jednak nie mniszek lekarski (Taraxacum officinale) i gdy przyjrzysz się roślinom nieco dokładniej, od razu to zauważysz.
Mniszek lekarski jest cenionym ziołem i rośliną jadalną, która od lat wykorzystywana jest w domowych kuchniach. Mlecz natomiast to chwast, który nie jest jadalny, a główną cechą odróżniającą go od mniszka jest fakt, że po przekwitnięciu kwiatostany zmieniają się w twardą kulkę, a nie w tak zwane dmuchawce. Warto również wspomnieć, że mlecz w odróżnieniu od mniszka lekarskiego ma tylko jedną łodygę, z której wyrastają listki i pędy oraz zazwyczaj okres kwitnięcia rozpoczyna nieco później, bowiem w czerwcu.
Najprościej rozróżnić mniszka pospolitego od mlecza polnego po obserwacji sposobu ułożenia liści. Mniszek pospolity ma liście ułożone przy ziemi, w rozecie (lub inaczej mówiąc w różyczce), natomiast mlecz ma liście okalające łodygę na różnych jej długościach [...] Mimo że oba gatunki mają liście ząbkowane i wcięte, to liście mlecza polnego są nierówno (niektórzy botanicy powiedzą, że kolczasto) ząbkowane na brzegach
- wyjaśniała w rozmowie z portalem Haps.pl Magdalena Oprządek, pracowniczka Ogrodu Botanicznego UW.
Mniszek lekarski znany jest ze swoich cennych właściwości. Nasi dziadkowie oraz babcie przez lata korzystali z dobrodziejstw natury, zbierając również kwiaty mniszków, by później przygotować z nich na przykład syrop. Jakie jednak dokładnie właściwości wykazuje roślina? Odpowiednio przygotowany mniszek może między innymi:
Syrop z mniszka lekarskiego nadal jest wykonywany przez wiele gospodyń i gospodarzy. Jego popularność nie zanika ze względu na cenne właściwości. Jeśli w tym roku planujesz przygotować go samodzielnie, dowiedz się, na co w szczególności warto zwracać uwagę.
Na syrop zbieraj tylko kwiaty rośliny i najlepiej rób to w trakcie słonecznych dni z dala od dróg. Po zebraniu 250 wyselekcjonowanych kwiatostanów, zalej je wodą i gotuj około 10 minut. Następnie odstaw naczynie w chłodne miejsce na 24 godziny. Po upływie doby odcedź wywar i dodaj do niego kilogram cukru oraz sok z jednej cytryny. Wszystko dokładnie ze sobą wymieszaj i gotuj przez 3 godziny. Po tym czasie gotowy syrop z mniszka lekarskiego przelej do wcześniej przygotowanych słoików i spożyj w ciągu kilku miesięcy.