Gorący olej po smażeniu trzeba najpierw odstawić do ostygnięcia, ale później pojawia się kolejny problem. Co z nim zrobić? Odpływ nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ tłusta warstwa osadza się wewnątrz instalacji. Alternatywą są olejomaty, do których można oddać zebrane w domu resztki. Takie punkty działają już w polskich miastach i gminach, a część z nich oferuje dodatkowe ułatwienia dla seniorów.
Wylanie pozostałości po smażeniu do odpływu zajmuje chwilę, ale później może przysporzyć kłopotów. Jak informuje Gmina Kalwaria Zebrzydowska na portalu samorzad.gov.pl, zużyty olej jadalny łączy się w rurach z innymi zanieczyszczeniami, przez co powstaje osad prowadzący do awarii kanalizacji. BDO prowadzone przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska podaje, że oleje i tłuszcze jadalne z gospodarstw domowych są odpadami komunalnymi oznaczonymi kodem 20 01 25. Nie należy więc pozbywać się ich razem ze ściekami. Jednym ze sposobów prawidłowej zbiórki są olejomaty przeznaczone właśnie na kuchenne resztki po smażeniu.
Sposób działania dobrze pokazuje przykład Józefowa. Jak możemy przeczytać na stronie tamtejszego Urzędu Miasta, z olejomatu pobiera się czystą butelkę, którą następnie napełnia się w domu zużytym olejem spożywczym i zwraca do automatu. Za oddane resztki przyznawane są punkty wymieniane na ekologiczne nagrody. Szczegóły mogą różnić się w poszczególnych gminach, dlatego przed pierwszym użyciem najlepiej zapoznać się z lokalnymi zasadami. Zużyty olej kuchenny po przetworzeniu nadaje się do wykorzystania jako surowiec przy produkcji biokomponentów paliwowych.
Obsługa za pomocą smartfona dla części osób starszych bywa kłopotliwa, dlatego przygotowano dla nich kartę. Jak podaje Gazeta Prawna, znajdują się na niej 2 kody. Jeden służy do pobrania pustej butelki, natomiast drugi jest potrzebny przy zwracaniu pełnego pojemnika. Urząd Miejski w Ostrowie Wielkopolskim informuje, że Karta dla Seniora pozwala obsługiwać olejomat bez aplikacji i smartfona. Można ją otrzymać w gminie uczestniczącej w programie albo u operatora. Przed odbiorem warto sprawdzić w lokalnym urzędzie, czy takie rozwiązanie zostało już wprowadzone w danej miejscowości.
Automaty są ustawiane nie tylko przy obiektach należących do samorządów. Jak informuje oficjalny portal miasta Płock, 24 września 2026 roku przy stacji paliw ORLEN przy ulicy Łukasiewicza 15 zamontowano szósty olejomat w mieście. Pozostałe 5 działało już wcześniej. Umieszczenie maszyny na stacji daje mieszkańcom kolejne miejsce, do którego mogą przynieść olej zebrany po gotowaniu. Podobne punkty powstają również w innych częściach Polski.