Komisja Europejska 9 lutego 2026 roku zatwierdziła nowe przepisy w ramach tak zwanego rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR), które mają położyć kres szkodliwej dla środowiska praktyce niszczenia niesprzedanej odzieży, obuwia i akcesoriów. Pierwsze zmiany wejdą w życie w połowie tego roku. Przepisy przewidują też obowiązek jawnego raportowania, ile odpadów trafia na śmietnik.
Marki wyrzucają odzież, by utrzymać poziom. KE chce to zatrzymać
Symbolem takich praktyk jest między innymi sprawa dotycząca luksusowej marki Burberry, która w 2018 roku ujawniła, że zniszczyła niesprzedany towar o wartości ponad 28 mln funtów, tłumacząc się koniecznością ochrony wizerunku marki. Burberry argumentowało, że sprzedaż przecenionych płaszczy mogłaby zaszkodzić ich prestiżowi. Po prostu nie chcieli, aby "niewłaściwe" osoby nosiły ich rzeczy warte kilka tysięcy funtów. Po medialnym oburzeniu marka obiecała zaprzestać takich praktyk. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej.
W świecie marek premium co roku niszczy się nowe produkty o wartości setek milionów euro, często nie z powodu jakiejkolwiek wady, lecz by utrzymać poczucie ekskluzywności i wysokich cen. Podobne praktyki obserwowane są również poza segmentem luksusowym. Sieci fast fashion - choć mniej ekskluzywne - też regularnie likwidują nadmiarowe kolekcje, ponieważ logistycznie łatwiej i taniej jest je zniszczyć niż organizować outletowe wyprzedaże, logistykę zwrotów czy recykling. W przeszłości do niszczenia oraz wyrzucania niesprzedanych produktów przyznawały się lub były o to oskarżane między innymi H&M czy marki należące do grupy Inditex. Nadprodukcja wciąż jest sporym problemem i właśnie dlatego Komisja Europejska postanowiła stworzyć przepisy, które mają zmniejszyć szkody wywoływane tym zjawiskiem.
Zakaz niszczenia i wyrzucania niesprzedanej odzieży. To już w tym roku
Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR) wprowadza zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów i obuwia. Przepisy obejmą duże firmy od 19 lipca 2026 roku, natomiast średnie i małe przedsiębiorstwa od 2030 roku. Projekt przewiduje jednak pewne wyjątki. Zakaz utylizacji nie będzie dotyczył artykułów niebezpiecznych oraz podrobionych. Obowiązek ujawniania informacji o skali niesprzedanych produktów przekazywanych do odpadów ma zaś wejść w życie w lutym 2027 roku.
Zobacz też: Aplikacja mObywatel z kolejną funkcją. To ważna ochrona. Już każdy może skorzystać.
Eksperci podkreślają, że to dopiero początek zmian. Zakaz niszczenia to wyraźny sygnał, że moda zaczyna iść w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, w której projektowanie, produkcja, użytkowanie i ponowne wykorzystanie ubrań odbywa się w sposób bardziej odpowiedzialny. Nie oznacza to jednak, że problem zniknie z dnia na dzień. Marki będą musiały inwestować w lepsze prognozowanie trendów, systemy sprzedaży wtórnej czy recykling. Rok 2026 może być jednak w pewnym sensie symbolicznym momentem, dla tych, którzy pragną, by moda stała się sprzymierzeńcem planety, a nie wyłącznie wciąż ją wyniszczała.
Źródła: biznes.interia.pl, pl.linkedin.com, eur-lex.europa.eu
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
