O siódmej na niebie zawisły czarne chmury. Później Lublin został zrównany z ziemią. "Ludzi unosiło w powietrze"

Największa trąba powietrzna, jaka nawiedziła Polskę, była tak silna, że niszczyła wszystko, co stanęło jej na drodze. Tornado odebrało życie aż sześciu osobom i na zawsze zapisało się na kartach historii naszego kraju. Świat mieszkańców Lublina na chwilę zatrzymał się w miejscu.
Największa trąba powietrzna w Polsce. 'Ludzi unosiło w powietrze' - zdjęcie ilustracyjne
Wirestock/Istock.com

Trąby powietrzne są ekstremalnymi zjawiskami atmosferycznymi, które w Polsce występują stosunkowo rzadko. Ich siła zazwyczaj również nie stanowi zbyt dużego zagrożenia dla otoczenia, a większość osób potężne tornada kojarzy jedynie z telewizji. Niestety wiele mówi się o tym, że wraz ze zmianami klimatu oraz postępującym globalnym ociepleniem takie zjawiska mogą stanowić coraz większe zagrożenie. Wówczas może dojść do tego, że historia zatoczy koło, a Polska znów będzie musiała stawić czoła temu, co wydarzyło się blisko 100 lat temu.

Zobacz wideo Kinga Rusin pokazała przerażające nagrania. Na Mazurach "przeszło tornado"

Tornada w Polsce to nie blef. Może być coraz gorzej

Trąby powietrze, zwane również tornadami, to kolumny powietrza, które wirują z dużą prędkością. Najczęściej osiągają 180 kilometrów na godzinę, a ich lej mają około 75 metrów. Zdarza się jednak, że miasta nawiedzają prawdziwe giganty. Tak też było w 1999 roku w Oklahomie, gdy zaobserwowano tornado, które wytworzyło wiatr o prędkości 480 kilometrów na godzinę. W tym samym miejscu w 2013 roku wytworzyła się zaś trąba powietrzna, której lej miał szerokość ponad 4 kilometrów. Tak potężne zjawiska mieszkańcy naszego kraju znają głównie z opowieści, jednak to nie oznacza, że takie zagrożenie w ogóle nas nie dotyczy. Z badania "Deadly Tornadoes in Poland" wynika, że w latach 1820-2015 w Polsce wystąpiło około 400 znaczących tornad, a w przypadku 37 z nich mówiło się o ofiarach śmiertelnych. Zginęło 108 osób i znaczna część z nich spowodowana była walącymi się budynkami czy latającymi w powietrzu przedmiotami. Ponadto w 2012 roku Halina Lorenc z IMGW potwierdziła, że w ostatnich 10 latach w Polsce klimatolodzy zaobserwowali regularniejsze występowanie tego zjawiska. Z danych Centrum Modelowania Meteorologicznego wynika zaś, że w okresie 2010-2023 zarejestrowano 226 przypadków występowania trąb powietrznych w Polsce.

Zobacz też: Tajemnicza dziura w jeziorze to nie photoshop. Pełni ważną rolę. Ostatnio pojawia się częściej

Jak zaznacza National Geographic, pierwsza oficjalna skala klasyfikacji trąb powietrznych powstała dopiero w 1971 roku. Wcześniejsze zjawiska opisywane są natomiast na podstawie relacji świadków oraz wykonanych wówczas zdjęć. Jednym z nich jest tornado, które pojawiło się w Lublinie w 1931 roku - wciąż uważane za największy tego typu kataklizm w Polsce.

 

Największe tornado w Polsce. Uderzyło znienacka i pozbawiło życia sześć osób

20 lipca 1931 roku w Lublinie nic nie zwiastowało nadchodzącej katastrofy. Na dworze było 30 stopni Celsjusza, a ludzie raczyli się promieniami słońca. Nikt nie spodziewał się, że wieczorem w okolicy zapanuje istny chaos.

Około godziny siódmej na horyzoncie ukazały się potężne i skłębione czarne chmury - zwiastuny nieszczęścia. Po kilku minutach całe miasto pogrążyło się w ciemnościach raz po raz rozjaśnianych błyskawicami - Co chwilę miastem wstrząsał potężny huk gromu. Nagle lunął niezwykle ulewny deszcz, który szybko zamienił się w nawałnicę. Tak okropnej ulewy dawno nie widziano - deszcz lał całą falą tak, że o metr nic widać nie było

- opisywała "Ziemia Lubelska", cytowana przez serwis Historia.org.pl. Później było jeszcze gorzej, nawałnica zamieniła się w tornado o ogromnej sile, a mieszkańcy stali się całkowicie bezsilni. Według świadków tego zdarzenia "olbrzymi czarny słup poruszał się w powietrzu, siejąc spustoszenie, wyrywając i łamiąc wszystko, co napotkał". Był na tyle silny, że na lokalnym dworcu kolejowym wyrwał z szyn ponad 30 wagonów. Problem potęgował fakt, że wir nie zboczył na tereny wiejskie - jego epicentrum znajdywało się w wśród licznych zabudowań.

Trąba powietrzna przeszła prawie przez centrum Lublina, niszcząc budynki o murach grubości 50 cm, przewracając stojące na szynach kolejowych załadowane wagony kolejowe i wyginając konstrukcje żelazne. Drewniane budynki, tartaki i stodoły na przedmieściach Lublina zostały zrównane z ziemią

- opisano na stronie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Największe straty trąba poczyniła w okolicach ulic Fabrycznej, Zamojskiej i 1 Maja. W tych miejscach trąba powietrzna zerwała wszystkie dachy, zniszczyła wiele budynków, wyrywała z ziemi drzewa i łamała słupy telegraficzne. Zginęło również co najmniej sześć osób, a około 100 mieszkańców było rannych.

Również nad Rzeźnią Miejską rozegrały się dantejskie sceny. Ludzi unosiło w powietrze, porywy wiatru odrzucały dzieci na kilkadziesiąt metrów

- relacjonowała "Ziemia Lubelska". Miasto pogrążyło się w zupełnej ciemności i musiało radzić sobie z licznymi utrudnieniami, w tym uszkodzonymi liniami telefonicznymi. Ponadto kilka tysięcy osób straciło dach nad głową. Według Ryszarda Gumińskiego, delegata Państwowego Instytutu Meteorologicznego, tych zniszczeń dokonała trąba powietrzna, której prędkość wynosiła między 399,6 a 522 kilometry na godzinę, co odpowiadałoby klasie F4-F5. To oznacza, że była najsilniejszym tornadem w historii polskich pomiarów. Warto jednak zaznaczyć, że w tym czasie nie istniały wiatromierze, dlatego są to jedynie obliczenia orientacyjne, których dokonano na podstawie obserwacji ścieżki wiru (około 20 kilometrów) oraz powstałych zniszczeń.

Dziękuje my, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Więcej o: