Cebula od lat zajmuje ważne miejsce w polskich ogrodach. Choć jej uprawa nie sprawia większych problemów, moment zbioru ma ogromne znaczenie dla jakości plonu. Zbyt szybkie wykopanie skraca trwałość warzyw, a zbyt późne zwiększa ryzyko chorób i gnicia. Wystarczy zwrócić uwagę na kilka charakterystycznych sygnałów, aby wybrać najlepszy termin.
Najważniejszą wskazówką jest wygląd szczypioru. Gdy większość roślin na grządce, czyli około 60–80 procent, ma położone, żółknące i zasychające liście, można rozpocząć zbiory. To naturalny etap kończący wegetację, podczas którego składniki odżywcze trafiają do cebuli ukrytej pod ziemią. Dojrzała cebula ma cienką i miękką szyjkę oraz suche, papierowe łuski w kolorze charakterystycznym dla danej odmiany. Sama cebula powinna być twarda, dobrze wykształcona i pozbawiona oznak uszkodzeń.
Najczęściej cebulę wykopuje się od końca lipca do drugiej połowy sierpnia. Dokładny termin zależy jednak od odmiany oraz sposobu uprawy. Cebula z dymki zwykle dojrzewa wcześniej niż ta wysiewana bezpośrednio do gruntu. Ciepłe i suche lato może przyspieszyć zbiory nawet o kilkanaście dni, natomiast chłodna i deszczowa pogoda wyraźnie opóźnia dojrzewanie. Dlatego zamiast kierować się wyłącznie kalendarzem, lepiej obserwować rośliny. To one najlepiej pokazują, kiedy nadejdzie odpowiedni moment.
Najlepiej wykopywać cebulę podczas suchego i słonecznego dnia. W takich warunkach warzywa łatwiej przesychają, a ryzyko uszkodzeń jest mniejsze. Każde przecięcie lub obicie cebuli znacząco skraca okres jej przechowywania i zwiększa ryzyko gnicia. Jeśli ziemia jest zbita, warto delikatnie podważyć rośliny widłami lub łopatą. Nie należy uderzać cebul o siebie ani wrzucać ich do skrzynek, ponieważ nawet niewielkie uszkodzenia mogą doprowadzić do szybkiego psucia się plonu.
Po wykopaniu cebula wymaga dokładnego dosuszenia. Podczas słonecznej pogody można pozostawić ją na grządce przez jeden lub dwa dni. Gdy prognozy zapowiadają deszcz, lepiej przenieść plon do przewiewnego i zadaszonego miejsca.
Proces suszenia trwa zazwyczaj od dwóch do trzech tygodni. Dopiero po całkowitym wyschnięciu szczypioru można go obciąć, pozostawiając około trzech do pięciu centymetrów, a następnie skrócić korzenie. Do przechowywania nadają się wyłącznie zdrowe, twarde i nieuszkodzone cebule. Najlepiej umieścić je w suchym, chłodnym i dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Sprawdzą się ażurowe skrzynki, kosze, siatki oraz tradycyjne warkocze. Regularna kontrola zapasów pozwoli szybko usunąć egzemplarze, które zaczynają się psuć.
Warto także unikać najczęstszych błędów. Zbyt wczesny zbiór sprawia, że cebule mają grubą i wilgotną szyjkę, przez co szybciej gniją. Z kolei pozostawienie dojrzałych warzyw w mokrej glebie może prowadzić do pękania, rozwoju chorób i ponownego ukorzeniania. Niewskazane jest również przechowywanie cebuli w szczelnych plastikowych workach oraz wilgotnych piwnicach, ponieważ brak odpowiedniej wentylacji znacząco skraca trwałość plonu.