Zachowek to prawna ochrona, która przysługuje najbliższym członkom rodziny spadkodawcy do otrzymania konkretnej części spadku. Obowiązuje nawet wtedy, gdy ci zostali pominięci w testamencie lub w wyniku dziedziczenia ustawowego. Aby ubiegać się o pieniądze, należy podjąć pewne kroki prawne. Sprawa o zachowek powinna trafić do sądu cywilnego.
Kto może ubiegać się o zachowek? Osoby uprawnione muszą złożyć pismo do sądu w wyznaczonym terminie
Prawo do zachowku przysługuje jedynie tym osobom, które zostały wymienione w treści art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego. Są nimi:
- dzieci,
- wnuki,
- prawnuki,
- małżonek,
- rodzice spadkodawcy.
W sytuacji, gdy któraś z wyżej wymienionych osób nie zostanie uwzględniona w testamencie, ma prawo żądać zachowku w wysokości połowy wartości majątku, który by im przysługiwał w ramach dziedziczenia ustawowego. Jak informuje "Gazeta Prawna", jeśli osoba uprawniona do zachowku jest trwale niezdolna do pracy lub małoletnia, może ubiegać się o wypłatę o wartości dwóch trzecich przysługującego jej z ustawy udziału spadkowego. Obliczeniem tak zwanej czystej wartości spadku zajmują się biegli. Tego typu sprawę należy skierować do sądu cywilnego. Osoba, która chce otrzymać zachowek, powinna wystąpić z takim wnioskiem w ciągu pięciu lat od daty ogłoszenia testamentu lub otwarcia spadku. Po tym terminie roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu.
Czy jest coś takiego, jak podatek od zachowku? Nie jest to korzyść majątkowa, lecz rodzaj rekompensaty
Jak podaje serwis Infor, według polskiego prawa zachowek - wręcz przeciwnie do spadków i darowizn - nie podlega opodatkowaniu. Jest to zwolnienie na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Tak wynika między innymi z interpretacji indywidualnej z dnia 4 października 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4015.165.2023.1.JS
- czytamy w serwisie. Oznacza to, że osoby, które będą ubiegać się o zachowek, nie muszą martwić się o dodatkowe obciążenia podatkowe. Ten rodzaj rekompensaty został zwolniony z podatku właśnie ze względu na swoją formę. Zachowek jest uznawany za pewnego rodzaju "odszkodowanie za niesprawiedliwe pozbawienie części majątku", która powinna przysługiwać danej osobie w ramach dziedziczenia ustawowego.
